Rodzinny blog finansowy

Czy twoje pieniądze będą bezpieczne?

By on Kwiecień 19, 2016 in FUNDUSZE INWESTYCYJNE with 7 Comments

Czym jest fundusz inwestycyjny wyjaśniłem w pierwszym wpisie w sekcji ABC FUNDUSZY: Co to jest fundusz inwestycyjny

Wiesz więc, że jedną z dostępnych na rynku form oszczędzania, którego majątek tworzony jest z wpłat uczestników funduszu.

Bardzo mało osób zdaje sobie sprawę z tego, że oszczędzający nie tylko tworzą fundusz, ale również przez cały czas gromadzenia w nim oszczędności pozostają jedynymi właścicielami jego majątku.

Na ogół myślimy, że to instytucja finansowa jest właścicielem wniesionych przez nas pieniędzy jako depozyt lub jako lokata kapitału. Tak jest rzeczywiście, w większości przypadków: w banku, który otwiera nam rachunek (depozyt) bankowy, a także w zakładzie ubezpieczeniowym, gdy wykupujemy polisę. Wpłacane do tych podmiotów oszczędności stają się częścią aktywów tychże instytucji, częścią ich majątku.

Czy ważne jest czyją pozostają własnością powierzane oszczędności?

W pewnych okolicznościach nawet bardzo: wtedy gdy instytucja finansowa, której zaufamy ogłasza upadłość – gdy przestaje być wypłacalna. W takiej sytuacji kluczowa staje się odpowiedź na pytanie – Co się stanie z powierzonymi oszczędnościami? Czy zostaną one nam zwrócone? Jeżeli tak to w jakiej części i skąd będą pochodziły środki na ich wypłatę?

Jeżeli oszczędności są traktowane jako część majątku instytucji finansowej, która ogłasza upadłość, to możesz mieć kłopoty z odzyskaniem nominalnej wartości powierzanych pieniędzy, nie mówiąc już o zyskach. Na ewentualność takiej sytuacji są tworzone odpowiednie rezerwy finansowane przez wszystkie instytucje finansowe danego typu – wszystkie banki lub przez wszystkie zakłady ubezpieczeniowe. Takie rezerwy nazywamy funduszami gwarancyjnymi.

A jak rozwiązano kwestię bezpieczeństwa twoich oszczędności w funduszu inwestycyjnym? Tutaj obowiązują zupełnie inne zasady zabezpieczające ciebie przed ewentualną upadłością firmy – towarzystwa funduszy inwestycyjnych (TFI).

TFI podobnie jak każda inna instytucja finansowa może przestać być wypłacalną, jednak w tym przypadku twoje oszczędności znajdujące się w funduszu inwestycyjnym nie mogą być przedmiotem roszczeń wierzycieli towarzystwa. Z jakiego powodu? Wynika to właśnie z tego, że majątek – aktywa funduszu inwestycyjnego – nie jest częścią aktywów firmy zarządzającej, tak jak np. ubezpieczeniowy fundusz kapitałowy częścią aktywów firmy ubezpieczeniowej, ale stanowi odrębny „twór prawny”.

Osobowość prawna funduszu i wynikające z tego konsekwencje

Charakterystyczną cechą funduszu inwestycyjnego, który de facto, nie jest niczym innym jak określoną masą majątkową lokowaną w określony sposób przez towarzystwo funduszy inwestycyjnych, jest to, że ma on osobowość prawną. Musisz wiedzieć, że jest to bardzo nietypowa osoba prawna: nie jest to ani podmiot prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki ani żadna fundacja, tylko odrębny typ osoby prawnej, właśnie fundusz inwestycyjny.
Może to wydawać się bardzo dziwacznym rozwiązaniem – nadanie osobowość prawnej masie majątkowej – jednak w tym przypadku chodzi wyłącznie o skutki tego rozwiązania dla osób oszczędzających, dla ciebie jako uczestnika funduszu: o rozdzielenie aktywów funduszu (oszczędności uczestników w nim ulokowanym) od majątku firmy zarządzającej prowadzącej klasyczną działalność gospodarczą.

Lokując oszczędności w formie funduszu inwestycyjnego nie ponosisz ryzyka upadłości podmiotu zarządzającego, gdyż fundusz stanowi odrębną osobę prawną.

Majątek funduszu składa się z tzw. lokat funduszu, czyli przede wszystkim z papierów wartościowych notowanych na giełdzie (dopuszczonych do publicznego obrotu) oraz w mniejszej części z innych praw majątkowych. Będą to przede wszystkim akcje, obligacje, bony skarbowe oraz w niewielkiej części krótkoterminowe depozyty bankowe. W zależności od obranego przez dany fundusz celu inwestycyjnego i przyjętych zasad polityki inwestycyjnej – sposobu realizacji tego celu, możesz pomnażać oszczędności w: funduszach akcji – przyjmujących za cel długoterminowy wzrost wartości aktywów, w których dominującą lokatą są akcje (nawet ponad 90% aktywów), funduszach mieszanych – które zakładają osiągnięcie podobnego celu inwestycyjnego (długoterminowy wzrost wartości aktywów) ale przy ponoszeniu mniejszego ryzyka inwestycyjnego, w których akcje stanowią około 50% aktywów (w funduszach zrównoważonych) lub około 30% (w funduszach stabilnego wzrostu); funduszach obligacji – gdzie dominującymi w aktywach są obligacje (oraz w mniejszej części bony skarbowe) a także funduszach pieniężnych – przyjmujących jako cel inwestycyjny zachowanie realnej wartości aktywów i dobierające do aktywów instrumenty rynku pieniężnego, czyli przede wszystkim bony skarbowe i krótkoterminowe depozyty bankowe.

Do kogo należy majątek funduszu?

Fundusz jako osoba prawna, jest podzielony na udziały. Uczestnicy danego funduszu, nie nabywają bezpośrednio lokat funduszu, np. w funduszu akcji, akcji kilkudziesięciu spółek stanowiących aktywa funduszu. Następuje to w sposób pośredni, właśnie poprzez nabycie udziałów funduszu. Za wniesioną kwotę pieniędzy otrzymasz określoną liczbę jego udziałów, które w funduszach inwestycyjnych otwartych noszą nazwę jednostek uczestnictwa – gdyż stanowią potwierdzenie twojego uczestnictwa w funduszu.

Ponieważ aktywa funduszu są podzielone na jednostki uczestnictwa, które są w posiadaniu uczestników danego funduszu, pośrednio majątek funduszu należy do osób oszczędzających.

Tags: , ,

O autorze

O autorze: Autor bloga .

Subskrypcja

Podoba Ci się ten artykuł? Dołącz do subskrybentów bloga, a otrzymasz więcej tego rodzaju treści.

Liczba komentarzy - 7

Trackback URL | Comments RSS Feed

  1. RaBarbara pisze:

    Z ekonomii jestem gorzej niż zielona. Proszę mi wytłumaczyć, jak dziecku, co będzie, jak fundusz upadnie. Co stanie się z moimi pieniędzmi? (tylko tak, żeby nawet taka niekumata kobiecina jak ja -zrozumiała:)

    • Maciej Rogala pisze:

      No tak, dobre pytanie Ra Barbaro. Wyjaśniłem, że jak TFI upadnie, to nie nasz problem, ale co jakby fundusz upadł. Otóż spieszę wyjaśnić, że fundusz to taki „cwany” twór, że nie może upaść. Jak wpłacimy do funduszu pieniądze to nabywamy w nim udziały. I fundusz ma wobec nas zobowiązanie. Jakie? Że możemy w dowolnej chwili zażądać odkupienia naszych udziałów. Powstaje pytanie: Po jakiej cenie? Po takiej po jakiej w danej chwili są wyceniane całe aktywa tego funduszu na giełdzie, w uproszczeniu. Fundusz nie prowadzi działalności a więc nie może upaść, Co więcej fundusz nie przyjmuje na siebie zobowiązań wobec nas, z których nie mógłby się wywiązać, bo jego zobowiązania określa wycena rynkowa jego aktywów. Nie wiem czy to jest jasne. Pozdrawiam

  2. RaBarbara pisze:

    W miarę jasne 🙂 A co będzie jak akcje w moim funduszu spadną powiedzmy o 50%?

    • Maciej Rogala pisze:

      To także o 50% spadną zobowiązania funduszu akcji wobec ciebie. Fundusz to nie AmberGold – tam miałaś „obiecane”, że bez względu czy rynkowa wartość złota wzrośnie, czy nie, otrzymasz ileś tam procent. I to było oszustwo, obietnica bez pokrycia – firma zbankrutowała. W funduszach tak nie ma – ale jest oczywiście ryzyko inwestycyjne, czyli twój wynik nie jest określony z góry, ale przez rynek – akcje w portfelu funduszu spadną o 50% ty także będziesz miała o 50% mniejszą wartość, jeżeli wzrosną – wtedy będziesz zadowolona.

  3. ppguser pisze:

    Czy taki sam mechanizm zabezpieczajacy inwestorow dotyczy inwestycji dokonywanych za posrednictwem firm ubezpieczeniowych sprzedajacych fundusze inwestycyjne z polisa?

    • Maciej Rogala pisze:

      Niestety nie. Nie inwestujesz w fundusz bezpośrednio, a poprzez zakład ubezpieczeniowy, który wystawia dla ciebie polisę. To ubezpieczyciel kupuje jednostki danego funduszu i to on jest właścicielem tych jednostek. Tak więc jak ubezpieczyciel upadnie, to wówczas odzyskujesz pieniądze z ubezpieczeniowego funduszu gwarancyjnego.
      pozdrawiam

  4. ppguser pisze:

    I to jest wazna informacja. Dziekuje

Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Top